Pakiet Mobilności UE a monitoring GPS floty
co musisz wiedzieć jako przewoźnik

Pakiet Mobilności dotyczy firm objętych Rozporządzeniem (WE) 561/2006, czyli realizujących międzynarodowe przewozy drogowe. Początkowo przepisy obejmowały wyłącznie pojazdy o DMC powyżej 3,5 tony. Od maja 2024 roku licencja transportowa i zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika wymagane są również dla firm operujących pojazdami o DMC od 2,5 tony, jeśli realizują transport międzynarodowy.

Regulacje nie dotyczą transportu wyłącznie krajowego (choć część przepisów o czasie pracy obowiązuje także na trasach krajowych) ani firm, które nie dysponują pojazdami podlegającymi obowiązkowi stosowania tachografów.

Pakiet Mobilności doprecyzował zasady dotyczące czasu jazdy, przerw i odpoczynków kierowców, uregulowane w Rozporządzeniu (WE) 561/2006. Do tego dochodzą wymogi Rozporządzenia (UE) 165/2014 dotyczące tachografów cyfrowych.

Przewoźnik musi tak planować pracę, aby kierowca mógł wrócić do miejsca zamieszkania lub do bazy firmy co najmniej raz na 4 tygodnie – na regularny odpoczynek tygodniowy trwający minimum 45 godzin. Regularny odpoczynek tygodniowy nie może odbywać się w kabinie pojazdu. Brak dokumentacji potwierdzającej organizację powrotów kierowcy to kara 150 zł dla przewoźnika, a naruszenie obowiązku powrotu co 4 tygodnie – 2 000 zł.

Dla firm transportowych oznacza to konieczność prowadzenia precyzyjnej dokumentacji. Lokalizator GPS z integracją z tachografem – jak w pakiecie FLOTA PROFESSIONAL + CAN + TACHO – umożliwia zdalne pobieranie plików DDD i danych z kart kierowców, co ułatwia bieżącą kontrolę nad przestrzeganiem norm czasu pracy bez czekania na powrót pojazdu do bazy.

Pakiet Mobilności wprowadził wymóg powrotu pojazdu do państwa siedziby firmy co 8 tygodni. Przepis ten budził kontrowersje od samego początku – krytycy wskazywali, że wymuszanie pustych przejazdów stoi w sprzeczności z celami klimatycznymi UE i generuje dodatkowe koszty.

4 października 2024 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wydał wyrok w sprawach C-541/20 do C-555/20, w którym unieważnił ten wymóg. Oznacza to, że na dziś obowiązek powrotu pojazdu co 8 tygodni nie obowiązuje. Pozostaje natomiast obowiązek powrotu kierowcy co 4 tygodnie.

Z perspektywy zarządzania flotą wyrok TSUE to zmiana na lepsze – eliminuje konieczność organizowania pustych kursów powrotnych. Historia tras zapisywana w systemie GPS (ASNET SL przechowuje dane z ostatnich 90 dni) pozwala jednak dokumentować, gdzie faktycznie przebywają pojazdy, co może być przydatne w przypadku kontroli lub ewentualnych nowych regulacji w tym zakresie.

Pakiet Mobilności utrzymał limit 3 operacji kabotażowych w ciągu 7 dni kalendarzowych, ale dodał obowiązkowy 4-dniowy okres przerwy (cooling off) po ich wykonaniu. Oznacza to, że po zrealizowaniu kabotażu w danym kraju pojazd nie może wykonywać kolejnych operacji kabotażowych w tym samym państwie przez co najmniej 4 dni.

Kontrola przestrzegania tych zasad wymaga dokładnych danych o trasach, załadunkach i rozładunkach. System GPS rejestruje historię przejazdów i postoje, co daje menedżerowi floty podgląd na to, kiedy i gdzie pojazd wykonywał przewozy. Raporty stref (geofence) mogą dodatkowo sygnalizować wjazdy i wyjazdy z określonych krajów.

Pakiet Mobilności wprowadził zasady delegowania kierowców oparte na typie wykonywanego przewozu. Przewozy bilateralne (dwustronne – z kraju siedziby firmy do kraju docelowego i z powrotem) zasadniczo nie podlegają przepisom o delegowaniu. Natomiast kabotaż i cross-trade (przewozy między dwoma krajami innymi niż kraj siedziby) – już tak, co oznacza obowiązek zapewnienia kierowcy warunków wynagrodzenia obowiązujących w kraju wykonywania usługi.

Dokumentowanie, ile czasu kierowca spędził w poszczególnych krajach, jest podstawą prawidłowego rozliczenia wynagrodzenia. Dane lokalizacyjne z systemu GPS – w połączeniu z danymi z tachografu – pomagają ustalić czas pracy w każdym kraju. Po przekroczeniu granicy kierowca ma obowiązek dokonać wpisu w tachografie (od wdrożenia tachografów inteligentnych II generacji – od 20 sierpnia 2025 roku – wpis ten będzie realizowany automatycznie).

Pakiet Mobilności określa harmonogram wymiany tachografów. Do końca 2024 roku firmy miały obowiązek wymienić tachografy analogowe i cyfrowe zainstalowane przed 2019 rokiem na tachografy inteligentne II generacji (SMT2). Od 20 sierpnia 2025 roku wymóg wymiany obejmuje również tachografy inteligentne I generacji. Od 1 czerwca 2026 roku tachografy SMT2 będą obowiązkowe w pojazdach o DMC od 2,5 tony wykonujących transport międzynarodowy.

Lokalizatory z linii FLOTA PROFESSIONAL + CAN + TACHO integrują się z tachografem cyfrowym, umożliwiając zdalne pobieranie plików DDD i kart kierowców. W praktyce oznacza to, że dane z tachografu możesz ściągnąć bez czekania na powrót pojazdu do bazy – co jest szczególnie przydatne, gdy kierowca przebywa za granicą przez kilka tygodni. Organy kontrolne mogą dziś sprawdzić zapisy z ostatnich 56 dni (wcześniej 28), więc bieżący dostęp do tych danych ma znaczenie.

Monitoring GPS nie jest wprost wymagany przez przepisy Pakietu Mobilności. Wymogi dotyczące rejestrowania czasu pracy, dokumentowania powrotów kierowców i weryfikacji legalności przewozów sprawiają jednak, że system GPS z integracją z tachografem staje się praktyczną koniecznością dla firm, które chcą zarządzać flotą międzynarodową zgodnie z prawem i bez nadmiernego wysiłku administracyjnego.

System ASNET SL w konfiguracji z magistralą CAN i tachografem dostarcza danych potrzebnych w kluczowych obszarach:monitorowanie czasu pracy kierowców, zdalne pobieranie plików DDD, historia tras z 90 dni, raporty pracy i stref, kontrola zużycia paliwa oraz raporty ECODriving. Jeśli Twoje pojazdy jeżdżą za granicę, pamiętaj o aktywowaniu usługi roamingu – bez niej lokalizator nie będzie przesyłał danych poza Polską.

Więcej o tym, od czego zacząć wdrażanie monitoringu floty, znajdziesz w osobnym artykule na naszym blogu.

1.   Czym jest Pakiet Mobilności UE i kogo dotyczy?

Pakiet Mobilności to zestaw unijnych przepisów regulujących czas pracy kierowców, zasady delegowania, kabotaż i wymagania wobec tachografów w transporcie międzynarodowym. Dotyczy firm objętych Rozporządzeniem (WE) 561/2006 – od maja 2024 roku również tych operujących pojazdami o DMC od 2,5 tony.

2.   Czy Pakiet Mobilności wymaga posiadania systemu GPS?

Pakiet Mobilności nie nakłada wprost obowiązku posiadania GPS. Jednak wymogi dotyczące dokumentowania czasu pracy, powrotów kierowców, legalności przewozów kabotażowych i rozliczania delegowania sprawiają, że system GPS z integracją z tachografem znacząco ułatwia spełnienie tych wymagań.

3.   Czy pojazd nadal musi wracać do kraju siedziby firmy co 8 tygodni?

Nie. Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 4 października 2024 roku (sprawy C-541/20 do C-555/20) unieważnił wymóg powrotu pojazdu do kraju siedziby co 8 tygodni. Obowiązuje natomiast wymóg powrotu kierowcy co 4 tygodnie do miejsca zamieszkania lub bazy firmy na regularny odpoczynek tygodniowy (min. 45 godzin).

4.   Jakie funkcje systemu ASNET GPS wspierają zgodność z Pakietem Mobilności?

System ASNET SL w konfiguracji FLOTA PROFESSIONAL + CAN + TACHO oferuje: zdalne pobieranie plików DDD i kart kierowców, raporty czasu pracy kierowców, historię tras z 90 dni, raporty stref (geofence) do weryfikacji kabotażu, raporty paliwa i ECODriving. Dane lokalizacyjne pomagają dokumentować czas pracy w poszczególnych krajach na potrzeby rozliczania delegowania.

5.   Co zmienia się w przepisach o tachografach w 2025 i 2026 roku?

Od 20 sierpnia 2025 roku obowiązkowa będzie wymiana tachografów inteligentnych I generacji na tachografy inteligentne II generacji (SMT2). Od 1 czerwca 2026 roku tachografy SMT2 będą wymagane w pojazdach o DMC od 2,5 tony wykonujących transport międzynarodowy. SMT2 automatycznie rejestrują m.in. przekroczenie granic, co eliminuje obowiązek ręcznego wpisu.