ECODriving i ocena stylu jazdy kierowców
jak wykorzystać dane z GPS

ECODriving to zestaw technik prowadzenia pojazdu, które ograniczają zużycie paliwa i emisję spalin przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa. W praktyce chodzi o płynną jazdę, czyli unikanie gwałtownych przyspieszeń i ostrych hamowań, utrzymywanie obrotów silnika w optymalnym zakresie, wyprzedzające obserwowanie ruchu drogowego i ograniczanie czasu pracy silnika na biegu jałowym.

Z perspektywy zarządzania flotą ECODriving ma wymiar przede wszystkim ekonomiczny: ta sama trasa przejechana przez dwóch kierowców może generować znacząco różne koszty paliwa i zużycia pojazdu – w zależności od stylu jazdy. Raporty ECODriving z systemu GPS pozwalają te różnice zmierzyć i porównać.

Lokalizator GPS rejestruje podstawowe zdarzenia związane ze stylem jazdy:

• gwałtowne przyspieszenia,
• ostre hamowania,
• przekroczenia dozwolonej prędkości,
• czas pracy silnika na biegu jałowym (czas postoju z pracującym silnikiem).

Te dane stanowią podstawę raportów ECODriving.

Jeśli lokalizator jest podłączony do magistrali CAN, zakres danych wzrasta – system odczytuje zużycie paliwa bezpośrednio z komputera pojazdu, obroty silnika, nacisk na pedał gazu, przebieg i parametry techniczne. To pozwala powiązać styl jazdy z faktycznym spalaniem – nie szacunkowo, a na podstawie rzeczywistych danych z pojazdu.

Raporty ECODriving są dostępne w systemie ASNET SL przy wyborze pakietu FLOTA PROFESSIONAL CAN i FLOTA PROFESSIONAL + CAN + TACHO. W pakietach z identyfikacją kierowcy (czytnik DALLAS lub RFID – Pakiet IDENTYFIKACJA, dostępny dla linii FLOTA PROFESSIONAL) raporty można przypisywać do konkretnych kierowców, a nie tylko do pojazdów.

Raport ECODriving z systemu GPS prezentuje ocenę stylu jazdy na podstawie zarejestrowanych zdarzeń – ile razy kierowca gwałtownie przyspieszył, ile razy ostro zahamował, jak często i o ile przekraczał dozwoloną prędkość, ile czasu silnik pracował na biegu jałowym. Im mniej takich zdarzeń, tym lepsza ocena.

Raporty można generować za dowolne okresy – dzień, tydzień, miesiąc – co pozwala śledzić zmiany w czasie. Jeśli po szkoleniu z ECODriving liczba gwałtownych przyspieszeń u danego kierowcy spadła, to widać w danych. Jeśli nie spadła – też wiadomo, i można podjąć kolejne działania.

Porównanie raportów między kierowcami na tych samych trasach (lub porównywalnych pojazdach) daje obiektywny punkt odniesienia. Zamiast dyskutować o tym, „kto jeździ lepiej”, masz konkretne dane, które mówią same za siebie.

Raporty ECODriving to narzędzie, które samo w sobie nie zmieni stylu jazdy. Żeby dane przełożyły się na realne efekty, warto wdrożyć je w ramach prostego systemu oceny. Nie musi to być skomplikowane.

Pierwszym krokiem jest ustalenie, które wskaźniki mają znaczenie w Twojej flocie. Dla firmy transportowej priorytetem może być zużycie paliwa na 100 km i przekroczenia prędkości. Dla firmy budowlanej operującej maszynami budowlanymi – czas biegu jałowego. Dla firmy z flotą pojazdów dostawczych w mieście – gwałtowne hamowania i przyspieszenia. System ASNET SL wspiera indywidualne ustawienia szablonów ECODriving pojazdów zgodnie z priorytetami klienta.

Drugim krokiem jest komunikacja z kierowcami. System oceny działa najlepiej, gdy kierowcy wiedzą, co jest mierzone, dlaczego i jakie są konsekwencje – pozytywne i negatywne. Transparentność buduje akceptację. Narzucenie systemu bez wyjaśnienia wywołuje opór.

Trzecim krokiem jest regularne przeglądanie danych i reagowanie na nie. Raport, którego nikt nie przegląda, nie zmienia niczego. Cotygodniowe lub comiesięczne krótkie omówienie wyników z kierowcami (indywidualnie lub jako zespół) daje efekty, bo utrzymuje temat w świadomości.

Pozytywna motywacja może czasami przynosić lepsze efekty niż kary. Ranking kierowców oparty na danych ECODriving – nawet jeśli to prosta tablica z wynikami – potrafi uruchomić zdrową rywalizację w zespole. Niektóre firmy powiązują wyniki z premią miesięczną (np. kierowca z najlepszym scoringiem otrzymuje dodatkowe wynagrodzenie), inne z dodatkowymi dniami wolnymi lub wyborem preferowanych tras.

Dla kierowców z niższymi wynikami warto organizować szkolenia z ECODriving – nie jako karę, ale jako wsparcie. Często wystarczy kilka godzin praktyki z instruktorem, żeby zmienić nawyki, które narastały latami. Efekty takiego szkolenia – jeśli są monitorowane przez raporty ECODriving – widoczne są w danych już po kilku tygodniach.

Warto mieć świadomość ograniczeń. System GPS rejestruje zdarzenia związane z dynamiką jazdy (przyspieszenia, hamowania, prędkość), ale nie mierzy np.:

• techniki pokonywania zakrętów,
• odległości od pojazdu przed sobą,
• reakcji na znaki drogowe.

Raporty ECODriving są cennym narzędziem, ale nie zastępują bezpośredniej obserwacji, rozmowy z kierowcą ani regularnych szkoleń. Najlepsze efekty daje połączenie danych z systemu z wiedzą i doświadczeniem menedżera floty.

1. Jakie dane z systemu GPS służą do oceny stylu jazdy kierowców?

System GPS rejestruje gwałtowne przyspieszenia, ostre hamowania, przekroczenia dozwolonej prędkości i czas pracy silnika na biegu jałowym. Po podłączeniu do magistrali CAN dochodzą dane o rzeczywistym zużyciu paliwa i obrotach silnika. Na tej podstawie generowane są raporty ECODriving, które oceniają styl jazdy poszczególnych kierowców.

2. Czy raporty ECODriving można przypisać do konkretnego kierowcy?

Tak, pod warunkiem zastosowania systemu identyfikacji kierowcy – np. czytnika DALLAS lub RFID (Pakiet IDENTYFIKACJA, dostępny dla linii FLOTA PROFESSIONAL). Bez identyfikacji raport przypisywany jest do pojazdu, a nie do osoby – co utrudnia ocenę, gdy jednym pojazdem jeździ kilku kierowców.

3. Jak ECODriving wpływa na zużycie paliwa?

Płynna jazda – bez gwałtownych przyspieszeń i ostrych hamowań, z utrzymywaniem optymalnych obrotów silnika i ograniczeniem biegów jałowych – przekłada się na niższe spalanie. Skala oszczędności zależy od wyjściowego stylu jazdy kierowcy i charakteru floty. Dane z raportów ECODriving pozwalają mierzyć te zmiany w czasie.

4. Czy system oceny kierowców powinien wiązać się z karami?

System oceny oparty na danych ECODriving przynosi lepsze efekty, gdy jest powiązany z pozytywną motywacją – premiami, rankingami, wyborem preferowanych tras. Karanie za niskie wyniki bez wcześniejszego szkolenia i wsparcia wywołuje opór i nie prowadzi do trwałej zmiany nawyków.

5. W jakich pakietach ASNET SL dostępne są raporty ECODriving?

Raporty ECODriving są dostępne w pakietach FLOTA PROFESSIONAL CAN i FLOTA PROFESSIONAL + CAN + TACHO.