ECODriving i ocena stylu jazdy kierowców
jak wykorzystać dane z GPS

ECODriving to zestaw technik prowadzenia pojazdu, które ograniczają zużycie paliwa i emisję spalin przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa. W praktyce chodzi o płynną jazdę, czyli unikanie gwałtownych przyspieszeń i ostrych hamowań, utrzymywanie obrotów silnika w optymalnym zakresie, wyprzedzające obserwowanie ruchu drogowego i ograniczanie czasu pracy silnika na biegu jałowym.

Z perspektywy zarządzania flotą ECODriving ma wymiar przede wszystkim ekonomiczny: ta sama trasa przejechana przez dwóch kierowców może generować znacząco różne koszty paliwa i zużycia pojazdu – w zależności od stylu jazdy. Raporty ECODriving z systemu GPS pozwalają te różnice zmierzyć i porównać.

Lokalizator GPS rejestruje podstawowe zdarzenia związane ze stylem jazdy:

• gwałtowne przyspieszenia,
• ostre hamowania,
• przekroczenia dozwolonej prędkości,
• czas pracy silnika na biegu jałowym (czas postoju z pracującym silnikiem).

Te dane stanowią podstawę raportów ECODriving.

Jeśli lokalizator jest podłączony do magistrali CAN, zakres danych wzrasta – system odczytuje zużycie paliwa bezpośrednio z komputera pojazdu, obroty silnika, nacisk na pedał gazu, przebieg i parametry techniczne. To pozwala powiązać styl jazdy z faktycznym spalaniem – nie szacunkowo, a na podstawie rzeczywistych danych z pojazdu.

Raporty ECODriving są dostępne w systemie ASNET SL przy wyborze pakietu FLOTA PROFESSIONAL CAN i FLOTA PROFESSIONAL + CAN + TACHO. W pakietach z identyfikacją kierowcy (czytnik DALLAS lub RFID – Pakiet IDENTYFIKACJA, dostępny dla linii FLOTA PROFESSIONAL) raporty można przypisywać do konkretnych kierowców, a nie tylko do pojazdów.

Raport ECODriving z systemu GPS prezentuje ocenę stylu jazdy na podstawie zarejestrowanych zdarzeń – ile razy kierowca gwałtownie przyspieszył, ile razy ostro zahamował, jak często i o ile przekraczał dozwoloną prędkość, ile czasu silnik pracował na biegu jałowym. Im mniej takich zdarzeń, tym lepsza ocena.

Raporty można generować za dowolne okresy – dzień, tydzień, miesiąc – co pozwala śledzić zmiany w czasie. Jeśli po szkoleniu z ECODriving liczba gwałtownych przyspieszeń u danego kierowcy spadła, to widać w danych. Jeśli nie spadła – też wiadomo, i można podjąć kolejne działania.

Porównanie raportów między kierowcami na tych samych trasach (lub porównywalnych pojazdach) daje obiektywny punkt odniesienia. Zamiast dyskutować o tym, „kto jeździ lepiej”, masz konkretne dane, które mówią same za siebie.

Raporty ECODriving to narzędzie, które samo w sobie nie zmieni stylu jazdy. Żeby dane przełożyły się na realne efekty, warto wdrożyć je w ramach prostego systemu oceny. Nie musi to być skomplikowane.

Pierwszym krokiem jest ustalenie, które wskaźniki mają znaczenie w Twojej flocie. Dla firmy transportowej priorytetem może być zużycie paliwa na 100 km i przekroczenia prędkości. Dla firmy budowlanej operującej maszynami budowlanymi – czas biegu jałowego. Dla firmy z flotą pojazdów dostawczych w mieście – gwałtowne hamowania i przyspieszenia. System ASNET SL wspiera indywidualne ustawienia szablonów ECODriving pojazdów zgodnie z priorytetami klienta.

Drugim krokiem jest komunikacja z kierowcami. System oceny działa najlepiej, gdy kierowcy wiedzą, co jest mierzone, dlaczego i jakie są konsekwencje – pozytywne i negatywne. Transparentność buduje akceptację. Narzucenie systemu bez wyjaśnienia wywołuje opór.

Trzecim krokiem jest regularne przeglądanie danych i reagowanie na nie. Raport, którego nikt nie przegląda, nie zmienia niczego. Cotygodniowe lub comiesięczne krótkie omówienie wyników z kierowcami (indywidualnie lub jako zespół) daje efekty, bo utrzymuje temat w świadomości.

Pozytywna motywacja może czasami przynosić lepsze efekty niż kary. Ranking kierowców oparty na danych ECODriving – nawet jeśli to prosta tablica z wynikami – potrafi uruchomić zdrową rywalizację w zespole. Niektóre firmy powiązują wyniki z premią miesięczną (np. kierowca z najlepszym scoringiem otrzymuje dodatkowe wynagrodzenie), inne z dodatkowymi dniami wolnymi lub wyborem preferowanych tras.

Dla kierowców z niższymi wynikami warto organizować szkolenia z ECODriving – nie jako karę, ale jako wsparcie. Często wystarczy kilka godzin praktyki z instruktorem, żeby zmienić nawyki, które narastały latami. Efekty takiego szkolenia – jeśli są monitorowane przez raporty ECODriving – widoczne są w danych już po kilku tygodniach.

Warto mieć świadomość ograniczeń. System GPS rejestruje zdarzenia związane z dynamiką jazdy (przyspieszenia, hamowania, prędkość), ale nie mierzy np.:

• techniki pokonywania zakrętów,
• odległości od pojazdu przed sobą,
• reakcji na znaki drogowe.

Raporty ECODriving są cennym narzędziem, ale nie zastępują bezpośredniej obserwacji, rozmowy z kierowcą ani regularnych szkoleń. Najlepsze efekty daje połączenie danych z systemu z wiedzą i doświadczeniem menedżera floty.