Regulacje CAFE a zarządzanie flotą pojazdów – jak monitoring GPS wspiera efektywność paliwową

Program Clean Air For Europe (CAFE) to szeroka strategia UE na rzecz poprawy jakości powietrza, zapoczątkowana w 2001 roku. W kontekście motoryzacyjnym termin „normy CAFE” odnosi się do limitów emisji CO₂ dla nowych pojazdów, które wynikają z Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/631. To właśnie ten akt prawny określa docelowe poziomy emisji i system kar za ich przekroczenie.

Od stycznia 2025 roku średni limit emisji CO₂ dla nowych samochodów osobowych wynosi 93,6 g/km (w cyklu WLTP), a dla lekkich pojazdów użytkowych – 153,6 g/km. Producenci, którzy przekraczają te progi, płacą 95 euro kary za każdy gram powyżej limitu, pomnożone przez liczbę zarejestrowanych pojazdów. To ogromne kwoty, które przekładają się na wzrost cen nowych aut – według szacunków branżowych nawet o kilkanaście procent.

Regulacje CAFE nie nakładają bezpośrednich obowiązków na właścicieli flot – adresatem norm są producenci pojazdów. Wpływ na firmy transportowe, budowlane czy komunalne jest jednak pośredni i bardzo konkretny.

Po pierwsze, rosną ceny zakupu nowych pojazdów. Producenci przerzucają koszty kar i inwestycji w niskoemisyjne technologie na końcowych nabywców. Dla firm, które regularnie wymieniają flotę, to odczuwalny wzrost kosztów. Po drugie, rośnie presja na ograniczenie zużycia paliwa – zarówno z powodów ekonomicznych (paliwo to jeden z największych kosztów operacyjnych floty), jak i wizerunkowych. Coraz więcej kontrahentów i zamawiających publicznych oczekuje od partnerów dokumentowania wpływu na środowisko.

W praktyce oznacza to, że menedżerowie flot potrzebują dokładnych danych o zużyciu paliwa, stylu jazdy kierowców i efektywności tras – czyli dokładnie tego, co dostarcza system monitoringu GPS z funkcją śledzenia zużycia paliwa.

Jeśli chcesz ograniczyć zużycie paliwa, musisz najpierw wiedzieć, ile go faktycznie zużywasz – w rozbiciu na poszczególne pojazdy i kierowców. Ręczne zbieranie takich danych jest czasochłonne i podatne na błędy.System GPS z podłączeniem do magistrali CAN pobiera informacje o zużyciu paliwa bezpośrednio z komputera pojazdu, dając Ci wiarygodne dane bez angażowania kierowców.

Na tej podstawie możesz porównać spalanie poszczególnych pojazdów, wykryć nieprawidłowości (np. nieuzasadnione ubytki paliwa czy tankowania niezgodne z trasą) i zidentyfikować kierowców, którzy jeżdżą nieekonomicznie. System ASNET SL generuje raporty paliwowe, które pozwalają te dane analizować w perspektywie dni, tygodni i miesięcy.

Agresywny styl jazdy – gwałtowne przyspieszenia, ostre hamowania, jazda ze zbyt dużą prędkością – bezpośrednio zwiększa zarówno spalanie, jak i emisję CO₂. Dlatego analiza stylu jazdy to jedno z najskuteczniejszych narzędzi do poprawy efektywności paliwowej floty.

System GPS rejestruje zdarzenia związane ze stylem jazdy i generuje raporty ECODriving, które oceniają poszczególnych kierowców. Dzięki temu wiesz, kto potrzebuje rozmowy lub szkolenia, a kto może posłużyć za wzór dla pozostałych. To podejście sprawdza się zarówno w flotach pojazdów ciężarowych, jak i w firmach operujących pojazdami dostawczymi, gdzie liczba przejazdów dziennie bywa duża, a różnice w spalaniu między kierowcami – wyraźne.

Krótsze trasy i mniej czasu spędzonego w korkach to mniejsze zużycie paliwa i niższa emisja – to prosta zależność. Monitoring GPS w czasie rzeczywistym daje Ci podgląd na pozycję pojazdów i pozwala reagować, zanim kierowca utknie w korku lub wybierze dłuższą trasę.

Drugi obszar, który warto kontrolować, to czas pracy silnika na biegu jałowym. Pojazd stoi, ale silnik pracuje – paliwo się zużywa, CO₂ trafia do atmosfery, a żadna praca transportowa się nie odbywa. System GPS rejestruje te zdarzenia i pozwala generować raporty pokazujące skalę problemu. W połączeniu z monitorowaniem czasu postoju zyskujesz pełen obraz tego, jak faktycznie wygląda praca Twoich pojazdów.

Efektywność paliwowa floty zależy nie tylko od parametrów technicznych pojazdów, ale też od organizacji pracy. Dobrze zaplanowane zmiany, przestrzeganie wymaganych przerw i brak niepotrzebnych przestojów przekładają się na mniejsze zużycie paliwa i lepsze wykorzystanie zasobów.

System GPS monitoruje czas pracy kierowców, przerwy i odpoczynki. Dla firm podlegających przepisom o czasie prowadzenia pojazdów (Rozporządzenie (WE) 561/2006 oraz Rozporządzenie (UE) 165/2014 dotyczące tachografów) to też wsparcie w utrzymaniu zgodności z prawem. W przypadku lokalizatorów z linii FLOTA PROFESSIONAL + CAN + TACHO możliwe jestzdalne pobieranie plików DDD i danych z kart kierowców – bez konieczności wizyty w serwisie.

Wszystkie wymienione wyżej działania – kontrola paliwa, analiza stylu jazdy, optymalizacja tras, monitorowanie czasu pracy – wymagają wiarygodnych danych. System ASNET SL gromadzi je automatycznie i udostępnia w formie raportów, które możesz przeglądać z dowolnego komputera, laptopa czy urządzenia mobilnego z dostępem do internetu. Dostępne raporty obejmują m.in. trasy, paliwo, czas pracy, alerty, ECODriving, strefy geofence i ewidencję przejazdów do celów VAT. Historia tras jest zapisywana przez 90 dni. Jeśli Twoja firma musi dokumentować wpływ na środowisko wobec kontrahentów lub w przetargach publicznych, te dane mogą stanowić merytoryczną podstawę do raportowania.

Jeśli dopiero zastanawiasz się nad monitoringiem floty, nie musisz od razu wdrażać najbardziej rozbudowanego pakietu. Dla firm, które chcą przede wszystkim kontrolować zużycie paliwa i styl jazdy, dobrym punktem startowym jest lokalizator z podłączeniem do magistrali CAN – np. z oferty FLOTA STANDARD + CAN. Daje on dostęp do danych paliwowych z komputera pojazdu, raportów ECODriving i historii tras.

Z kolei firmy, które potrzebują też zdalnego odczytu tachografu lub identyfikacji kierowców, mogą rozważyć rozwiązania z linii PROFESSIONAL. System ASNET GPS24 jest modułowy – można go rozbudowywać w miarę rosnących potrzeb, bez wymiany samego lokalizatora. Więcej o tym, od czego zacząć monitoring floty w małej firmie, opisaliśmy w osobnym artykule.

1.   Czy regulacje CAFE dotyczą bezpośrednio firm posiadających floty pojazdów?

Nie bezpośrednio. Normy emisji CO₂ wynikające z Rozporządzenia (UE) 2019/631 dotyczą producentów pojazdów, a nie ich użytkowników. Firmy z flotami odczuwają jednak skutki pośrednie – wyższe ceny nowych aut, rosnącą presję na ograniczenie zużycia paliwa i konieczność dokumentowania efektywności środowiskowej w przetargach czy wobec kontrahentów.

2.   Jak monitoring GPS pomaga ograniczyć zużycie paliwa we flocie?

System GPS z podłączeniem do magistrali CAN odczytuje dane o zużyciu paliwa bezpośrednio z komputera pojazdu. Pozwala porównywać spalanie poszczególnych pojazdów i kierowców, wykrywać ubytki paliwa, analizować styl jazdy (raporty ECODriving) oraz identyfikować trasy generujące nadmierne zużycie. W połączeniu z monitorowaniem biegów jałowych i optymalizacją tras przekłada się to na realne obniżenie kosztów paliwa.

3.   Jakie dane z systemu GPS można wykorzystać do raportowania wpływu na środowisko?

System ASNET GPS24 generuje raporty obejmujące m.in. zużycie paliwa na pojazd i kierowcę, czas pracy silnika podczas postoju, przejechany dystans, styl jazdy (ECODriving) oraz historię tras. Dane te mogą stanowić podstawę do raportowania efektywności środowiskowej wobec kontrahentów, w przetargach publicznych lub na potrzeby wewnętrznych celów ESG.

4.   Jak szybko widać efekty po wdrożeniu monitoringu GPS we flocie?

Pierwsze efekty – przede wszystkim lepszy wgląd w rzeczywiste zużycie paliwa i styl jazdy – widoczne są od razu po uruchomieniu systemu. Realne oszczędności wynikające ze zmian w organizacji pracy (szkolenia kierowców, optymalizacja tras, eliminacja biegów jałowych) pojawiają się zazwyczaj w ciągu kilku tygodni od wdrożenia.

5.   Od jakiego pakietu warto zacząć monitoring floty pod kątem kontroli paliwa?

Jeśli Twoim głównym celem jest kontrola zużycia paliwa, dobrym wyborem na start jest lokalizator z podłączeniem do magistrali CAN – np. z oferty FLOTA STANDARD + CAN. Daje on dostęp do danych paliwowych bezpośrednio z komputera pojazdu, raportów ECODriving i historii tras z ostatnich 90 dni. System jest modułowy i można go rozbudować w przyszłości.